Jonge vrouw zit op een stapel boeken en schrijft op een laptop computer

Wat is stoïcisme?
  • Geplaatst: 30-01-2024
  • Door: harrie
  • Leestijd: 3 minuten

Stoïcisme vroeger

Het stoïcisme is ontstaan in het oude Griekenland en verder ontwikkeld in Rome door bekende filosofen als Epictetus, Seneca en keizer Marcus Aurelius. Het is een filosofische stroming die zich richt op het bevorderen van emotionele veerkracht en zelfbeheersing. Stoicijnen steven naar innerlijke vrede en emotionele stabiliteit die je verkrijgt door het beheersen van je reacties op externe gebeurtenissen. Stoïcijnen geloven dat het niet de gebeurtenissen zelf zijn die je welzijn bepalen, maar de manier waarop je erop reageert. Reageer je boos of verdrietig op een bepaalde gebeurtenis, dan doet dat wat met je welzijn. Het is volgens het stoïcisme beter om de regie te voeren over je emoties in plaats van dat je emoties jou de baas zijn.

De stoïcijnse levenswijze of leefstijl

In het stoïcisme staat het onderscheid tussen zaken die binnen je controle liggen – zoals je eigen gedachten en acties – en zaken die buiten je controle vallen – zoals het gedrag van anderen en onvoorziene gebeurtenissen – centraal. Het stoïcisme moedigt persoonlijke groei en deugdzaamheid aan. Tegelijkertijd leer je door het stoïcisme om externe factoren (die je dus niet kunt beïnvloeden) te accepteren zoals ze zijn. Het stoïcisme bevordert dus een levenshouding (of levenswijze) waarbij het je minder stoort als je tegenspoed ervaart of niet uit het veld geslagen wordt als je voor een moeilijke opgave staat. Zo kun je innerlijke rust en tevredenheid ervaren.

Stoïcisme vandaag

Het stoïcisme is duizenden jaren oud, maar nu weer springlevend. Je vindt het terug in zelfhulpboeken en in therapieën zoals cognitieve gedragstherapie. Het stoïcisme van nu richt zich op het omgaan met stress en de uitdagingen van het leven. Het stoïcisme biedt praktische richtlijnen voor het leiden van een evenwichtig en zinvol leven, gebaseerd op de rede en persoonlijke verantwoordelijkheid. De nadruk ligt op het ontwikkelen van een stoïcijnse mindset (destijds de vorming van een sterk karakter), waarbij het goede en juiste doen en rationeel denken de sleutels zijn tot een evenwichtig leven, zonder al te veel stress.

De vier deugden van het stoïcisme

  • Wijsheid, of het vermogen om het verschil te zien tussen goed en kwaad, of wat wel en niet binnen je controle valt. Wijsheid omvat ook praktisch inzicht in hoe je kunt leven in overeenstemming met de natuur en hoe je kunt handelen in verschillende situaties.
  • Moed of de kracht om angst en tegenspoed te overwinnen, met name in het nastreven van wat rechtvaardig en goed is. Moed gaat niet alleen over fysieke dapperheid maar ook over het standhouden tegen onrecht en het vasthouden aan je principes.
  • Rechtvaardigheid of het streven naar eerlijkheid en het geven aan iedereen wat hem of haar toekomt. Rechtvaardigheid omvat zowel persoonlijke integriteit en eerlijkheid als het bijdragen aan het welzijn van de mensen om je heen en de gemeenschap.
  • Zelfbeheersing, of het vermogen om verlangens en impulsen te beheersen en in harmonie te leven met rationele principes. Zelfbeheersing gaat over het handhaven van een wilskrachtige houding ten opzichte van zowel externe verleidingen als je interne passies.

Deze stoïcijnse deugden worden gezien als een weg naar een gelukkig en vervuld leven. Ze moedigen je aan om te leven in overeenstemming met, zoals de stoïcijnen zeiden, ‘de rede en de natuur’; nu zouden we zeggen dat de stoïcijnse deugden je stimuleren verstandige keuzes te maken en van betekenis te zijn voor de wereld. Tevens kan het stoïcisme je helpen om innerlijke rust te vinden ondanks de externe wereld van verandering en chaos.

Het stoïcisme leert je om een beter mens te zijn. Ben je geïnteresseerd in de stoïcijnse levenswijze? Ontdek de online LeefstijlBeter cursus: Stoïcijnse levenskunst, creëer een stoïcijnse mindset.

Ontdek de cursus

Gerelateerde artikelen