Mindfulness dag 48 - Lopen als beoefening

WEEK 10 | AANWEZIG

Mindfulness dag 48 | Woensdag – Lopen als beoefening

“Wanneer ik dans, dan dans ik; wanneer ik slaap, dan slaap ik.”
— Michel de Montaigne, Essais (1588)

 

Gisteren heb je de proef op de som genomen met de afwas of een andere klus die je het liefst zo snel mogelijk achter je laat. Je hebt gemerkt dat de last niet zozeer in het werk zat als wel in je haast om ervan af te zijn, en dat er iets veranderde toen je erbij bleef. De afwas bleef de afwas; jij was degene die veranderde.

Vandaag stappen we de keuken uit en gaan we de straat op. Want er is iets nog gewoners dan de afwas, iets wat je de hele dag doet zonder er een seconde bij na te denken: lopen. En vreemd genoeg bestaat daar een beoefening voor: loopmeditatie.

Doelstellingen van vandaag

Na vandaag:

  • Begrijp je dat loopmeditatie niets anders is dan lopen terwijl je er werkelijk bij bent
  • Ken je Michel de Montaigne, die liet zien dat aanwezigheid begint in de meest gewone bezigheden
  • Heb je in een korte meditatie en een wandeling geoefend om je aandacht bij het lopen te houden en haar terug te brengen telkens als ze afdwaalt

A. Je benen lopen, jij niet

Je loopt de hele dag, zonder erbij stil te staan. Naar de auto, door de gang, de trap af, naar de bushalte, een rondje door de supermarkt. En bijna nooit ben je er werkelijk bij. Je benen doen het werk, en jij bent in je hoofd: bij wat hierna komt, bij het gesprek van daarnet, bij je telefoon. De wandeling is louter vervoer, een gat tussen het ene punt en het andere.

Het rare is dat je het lopen behandelt als verloren tijd, als een onvermijdelijke pauze tussen de dingen die er echt toe doen. Dus vul je die pauze op: met plannen, met piekeren, met je telefoon. En zo loopt er, dag na dag, een flink deel van je leven langs je heen, terwijl je benen aan het lopen zijn.

En dan hoor je over loopmeditatie. Dat klinkt als iets bijzonders, iets traags, iets voor een retraite, met blote voeten over een houten vloer. Een techniek die je eerst moet leren. En dus denk je al gauw: dat is niets voor mij, of: ooit misschien.

Maar er is niets exotisch aan. Je voeten raken de grond, stap na stap, of je er nu op let of niet. Het lopen gebeurt al; het enige wat eraan ontbreekt is dat jij erbij bent. Loopmeditatie is geen exotische techniek; het is lopen zoals je altijd had kunnen lopen, als je erbij was geweest.

B. De wandelaar in de boomgaard

Michel de Montaigne was een zestiende-eeuwse Franse edelman, geboren op een landgoed in de Dordogne. Rond zijn achtendertigste trok hij zich terug in een toren vol boeken op dat landgoed, om te lezen, na te denken en te schrijven. Daar ontstond een boek zoals er nog geen bestond: de Essais. Montaigne deed daarin iets nieuws en eigenaardigs. Hij bestudeerde zichzelf, volledig eerlijk, in al zijn gewoonheid.

Zijn levenskunst laat zich in één zin samenvatten: wees volledig in hetgeen je doet. Wanneer ik dans, dan dans ik, schreef hij; wanneer ik slaap, dan slaap ik. Niet half dansen terwijl je aan iets anders denkt. Voor hem was dat de kern van goed leven: werkelijk aanwezig zijn bij je eigen bestaan, in plaats van er half langs te leven.

In zijn Essais beschrijft hij een wandeling. Wanneer hij alleen door zijn boomgaard liep, dwaalden zijn gedachten een deel van de tijd af, naar van alles en nog wat. Maar tijdens een ander deel, schrijft hij, bracht hij ze terug: naar de wandeling, naar de boomgaard, naar de zoetheid van het alleen zijn, en naar zichzelf.

Kijk wat hij hier beschrijft. Montaigne loopt door zijn tuin, merkt dat zijn aandacht is afgedwaald, en brengt haar terug naar de wandeling. Meer is het niet. Loopmeditatie, vier eeuwen voordat iemand er een woord voor had. En merk op: zijn gedachten dwaalden voortdurend af, ook bij hem, de scherpste zelfwaarnemer die er was. Hij had geen ijzeren concentratie en geen methode. Hij keerde alleen telkens terug naar waar hij was. Geduldig, zonder haast.

C. Terug naar je voeten

Hoe doe jij dit vandaag? Kies een korte wandeling die je toch al zou maken: naar de auto, naar de winkel, door de gang op je werk. En loop die alsof je een loopmeditatie uitvoert. Niet langzamer dan anders. Geen bijzondere houding. Gewoon je loopje met extra aandacht.

Voel je voeten die de grond raken, de ene na de andere. Voel het ritme, het verschuiven van je gewicht, de lucht langs je gezicht, de geluiden om je heen. Een vertrouwde route ziet er anders uit zodra je werkelijk kijkt: een boom die je nooit was opgevallen, het geluid van je eigen stappen. En merk je dat je hoofd weer vooruitloopt naar je bestemming of dat je afdwaalt naar iets anders, breng je aandacht dan terug naar het lopen, naar je voeten. Dat lukt niet door je in te spannen; het lukt wel door eenvoudig terug te keren zodra je merkt dat je weg bent. Net als Montaigne in zijn boomgaard. Net als terugkeren naar je adem tijdens een meditatie. Het is dezelfde beweging die je nu al weken oefent.

Je hebt er geen apart moment voor nodig en geen stille plek; de wandelingen zitten al in je dag. En weet: je staat bij de stoplichten voor je merkt dat je de hele weg in je hoofd hebt gezeten. En bedenk steeds: het opmerken en terugkeren, dat is de oefening.

D. Oefening – Een korte meditatie en een wandeling

De oefening van vandaag heeft twee delen: eerst een korte meditatie en een wandeling, en daarna een paar minuten schrijven. De meditatie brengt je tot rust; daarna neem je die rust mee, lopend.

Deel 1 – Vier minuten zitten, en dan lopen

Aankomen. Ga zitten zoals je gewend bent, met je voeten op de grond en je rug recht maar niet te strak. Sluit je ogen of laat ze half open. Zet een timer op vier minuten en volg een paar minuten lang rustig je adem.

Opstaan en gaan lopen. Sta op wanneer de timer afgaat en ga naar een plek waar je een eindje kunt lopen: naar buiten, de gang op, de tuin in, desnoods een paar keer door de kamer door. Loop in een gewoon, rustig tempo. Je hoeft niet plechtig of langzaam te doen; het is een gewone wandeling.

Bij het lopen blijven. Breng je aandacht naar het lopen zelf. Voel je voeten die de grond raken, de ene na de andere. Voel het ritme en het verschuiven van je gewicht, de lucht, de geluiden om je heen. Merk je dat je gedachten afdwalen, breng ze dan terug naar je voeten, naar de wandeling. Net als Montaigne in zijn boomgaard. En kijk hoe het lopen verandert wanneer je er werkelijk bent.

Deel 2 – Vijf minuten schrijven

Pak pen en papier, en sta stil bij de volgende twee vragen.

  • Hoe was het om een gewone wandeling met je volle aandacht te lopen?
  • Hoe vaak dwaalden je gedachten af, en wat gebeurde er als je ze terugbracht naar je voeten?

Schrijf zo concreet mogelijk op wat je hebt ervaren. Een paar regels per vraag zijn genoeg.

Eén zin meenemen

Neem deze zin mee je dag in:

Ik loop, en ik weet dat ik loop.

Loop je vandaag ergens naartoe, al is het maar een paar passen, lees deze zin dan nog eens. En breng je aandacht, voor de duur van die paar passen, naar je voeten.

E. Afsluiting

Vandaag heb je het meest gewone wat er is tot een oefening gemaakt: het lopen. Je hebt gemerkt dat loopmeditatie niets bijzonders vraagt, geen stilte en geen trage pas, alleen dat je er werkelijk bent terwijl je loopt. Je voeten raken de grond, of je het merkt of niet; het enige verschil is of jij erbij bent. Dat is wat Montaigne in zijn boomgaard deed: telkens terugkeren naar de wandeling, en naar zichzelf.

Morgen loop je natuurlijk weer naar de auto met je hoofd al bij je werk. Dat hoort erbij. Je hoeft het niet de hele weg vol te houden. Alleen maar, af en toe, terugkeren naar je voeten. Dat is alles.

Tot nu toe heb je je aandacht geoefend op dingen: je adem, je lichaam, de afwas, de wandeling.

Morgen richt je je aandacht op een ander mens, en dat is van een andere orde. Want een ander kijkt terug, vraagt iets van je en kan je raken. We kijken morgen naar wat het betekent om werkelijk aanwezig te zijn bij iemand die tegenover je staat.

Mindfulness cursus

Onze mindfulness cursus helpt je om werkelijk aanwezig te zijn in je eigen leven.

Je krijgt elke werkdag een link naar een lespagina met theorie en een korte, ervaringsgerichte oefening. Je kunt alle 60 lessen geheel zelfstandig tot je nemen.

Voor een overzicht van de hele cursus klik je op onderstaande button.

Naar de mindfulness cursus